Informacija

Portal e-metallicus.com koristi kolačiće za kvalitetniji prikaz i korisničko iskustvo. Korištenjem portala prihvaćate upotrebu kolačića. Saznajte više.

Prihvaćam!

Toplo oblikovani šuplji profili prema EN10210

07 Srpanj 2015
Autor :  

Šuplji profili (eng. Hollow sections, njem. Hohlprofile) danas su jedan od najsvestranijih i najupotrebljavanijih (polu)proizvoda iz čelika. Koriste se u građevinskoj industriji, strojogradnji, automobilskoj, zrakoplovnoj i drugim industrijama. Bez njih, mnoge bi današnje građevine bilo nemoguće izvesti, a pojedina strojarsko-tehnička rješenja bila bi teško izvediva.

Postoje dvije vrste šuplih profila od čelika, a razlikuju se po načinu proizvodnje:

  • hladno oblikovani šuplji profili

  • toplo oblikovani šuplji profili

Hladno oblikovani šuplji profili nastaju u procesu gdje se najveći dio oblikovanja cijevi izvodi na sobnoj temperaturi ili temperaturi okoline, a konačni se proizvod isporučuje bez dodatne toplinske obrade. (Zavarivanje i naknadna obrada šava ne smatraju se toplinskom obradom) Njihov način proizvodnje i isporuke određen je europskom normom EN 10219 – Hladno oblikovani šuplji profili za čelične konstrukcije od nelegiranih i sitnozrnatih čelika.

Metoda proizvodnje toplo valjanih šupljih profila je sasvim drugačija. To u konačnici rezultira određenim razlikama u tolerancijama, izvedbi, te mehaničkim svojstvima, na prvi pogled istovjetnih šupljih profila.

Toplo oblikovani šuplji profili mogu se proizvesti na 2 načina:

  • vrućim oblikovanjem – bez ili s dodatnom toplinskom obradom (bešavni šuplji profili)

  • hladnim oblikovanjem uz obaveznu dodatnu toplinsku obradu (šavni šuplji profili kojima je uklonjen šav)

Mogu biti isporučeni u normaliziranom stanju ili normalizirano valjani.

Toplo oblikovani šuplji profili proizvode se metodom toplinske obrade, gdje se završno oblikovanje vrši na temperaturama od 700° do 900°C, odnosno u temperaturnom rangu za normalizaciju. Službeni izraz "toplo oblikovani" ne opisuje precizno stvarne temperature rada, međutim kako je većina tehničkih izraza preuzeta iz njemačkog govornog područja, tako je i njemački "Warmgefertigte Hohlprofile" dobio prednost nad engleskim "hot finished hollow sections" (vruće oblikovani šuplji profili).

Norma EN 10210 - Toplo oblikovani šuplji profili od nelegiranih i sitnozrnatih konstrukcijskih čelika precizno određuje način proizvodnje, isporuku, označavanje i dozvoljene tolerancije:

  • EN 10210-1:2006 – definira tehničke zahtjeve za isporuku okruglih, kvadratnih i pravokutnih hladno oblikovanih šupljih profila (HRN EN 10210: 2008 – prvi dio)

  • EN 10210-2:2006 – specificira dopuštena odstupanja, dimenzije i statičke vrijednosti presjeka (HRN EN 10210: 2008 – drugi dio)

Norma EN 10210, između ostalog određuje i jednoznačno označavanje proizvoda

  • za toplo valjane šuplje profile iz nelegiranog čelika naziv se sastoji od

    • broja Europske Norme – EN 10210

    • velikog slova S koji označuje konstrukcijski čelik

    • brojčane oznake koja pokazuje minimalnu zahtjevanu granicu razvlačenja za debljinu ≤16 mm izraženu u MPa

    • velikih slova koja označavaju udarni rad loma koji materijal mora izdržati

      • JR kod sobne temperature

      • J0 pri temperaturi od 0°C

      • J2 i K2 pri temperaturi od -20°C

    • velikog slova H koji označava šuplje profile

  • za toplo valjane šuplje profile iz nelegiranog čelika naziv se sastoji od

    • broja Europske Norme – EN 10210

    • velikog slova S koji označuje konstrukcijski čelik

    • brojčane oznake koja pokazuje minimalnu zahtjevanu granicu razvlačenja za debljinu ≤16 mm izraženu u Mpa

    • velikog slova N koji označuje stanje normalizirano

    • velikog slova L koji označava udarni rad loma koji materijal mora izdržati pri -50°C

    • velikog slova H koji označava šuplje profile

Primjer označavanja za nelegirani čelik:

Traži se toplo valjani šuplji profil od konstrukcijskog čelika, s minimalnom granicom razvlačenja za područje najmanjih debljina – 355 MPa i udarnom čvrstoćom 27J pri temperaturi od -20°C.

Na temelju navedenih podataka ispravna oznaka je: EN 10210 S355J2H.

Norma EN 10210 propisuje i oznake proizvoda prema obliku:

HFCHS (Hot Finished Circular Hollow Sections) – toplo oblikovani okrugli šuplji profili

HFRHS (Hot Finished square or Rectangular Hollow Sections) – toplo oblikovani kvadratni ili pravokutni šuplji profili

HFEHS - (Hot Finished Elliptical Hollow Sections) – toplo valjani eliptični šuplji profili

Najčešći materijali koji se koriste za izradu toplo oblikovanih šupljih profila
kvaliteta EN 10027-2 DIN JUS
S235 JRH 1.0039 R St 37-2 Č0361
S275 JOH 1.0149 St 44-2 Č0451
S275 J2H 1.0138 St 44-3  Č0452
S355J2H 1.0576 St 52-3

Č0563

EN 10210 - propisane tolerancije za toplo valjane šuplje profile od nelegiranih i sitnozrnatih konstrukcijskih čelika:
 
Vanjske dimenzije (širina, visina, promjer)
+-1%, minimalno +-0,5 mm (kod okruglih profila maks. 10 mm)
Debljina stijenke (T)
-10%
Konkavnost / Konveksnost
1 %
Pravokutnost
90° +-1°
Ravnost
0,20% na ukupnu dužinu, 3 mm na proizvoljno određenih 1 m dužine
Težina
+/- 6% na računajući stvarnu dužinu
 
Koje su prednosti toplo valjanih šupljih profila?
  • visoke statičke vrijednosti omogućuju velika opterećenja
  • neograničeno zavarivanje uključujući i kuteve pravokutnih i kvadratnih profila
  • visoke vrijednosti na udarni rad loma i kod niskih temperatura
  • optimalna sigurnost zahvaljujući ravnomjernoj raspodjeli tvrdoće i niskoj razini zaostalog stresa
  • konstrukcijske prednosti zahvaljujući malom radijusu kuteva, te velikim spojnim površinama kvadratnih i pravokutnih profila
  • odličan vizualan dojam bez oštrih rubova i vanjskih šavova
 
Molim prijavite se ako želite komentarati
Top